Giriş gerekmez · Çalışanlar için
Fazla mesai hesaplama: brüt saatlik ücret ve fazla çalışma ücreti
Fazla mesai ücreti, haftalık 45 saati aşan her saat için normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla (saat ücreti × 1,5) ödenir; sözleşmenizde haftalık süre 45 saatin altındaysa, o süreyi aşıp 45 saate kadar çalıştığınız saatler %25 fazlasıyla (× 1,25) ödenir (4857 sayılı İş Kanunu md. 41). Saatlik brüt ücret, uygulamada aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur.
Kısaca
- Saatlik brüt ücret = aylık brüt ücret ÷ 225 (30 gün × 7,5 saat).
- Fazla çalışma (haftalık 45 saati aşan): saat ücreti × 1,5.
- Fazla sürelerle çalışma (sözleşme 45 saatin altındaysa, 45 saate kadar): saat ücreti × 1,25.
- Fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez; ücret yerine serbest zaman (1 saat 30 dk / 1 saat 15 dk) kullanılabilir.
- Hesaplayıcı brüt tutar verir; vergi ve SGK kesintileri dahil değildir.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır? (formül ve örnek)
Saatlik brüt ücret = aylık brüt ücret ÷ 225
Fazla çalışma ücreti = fazla çalışma saati × saatlik brüt ücret × 1,5
Fazla sürelerle çalışma ücreti = fazla süreli saat × saatlik brüt ücret × 1,25
Örnek
- Aylık brüt ücret 30.000 TL olsun. Saatlik brüt ücret: 30.000 ÷ 225 = 133,33 TL.
- Sözleşmedeki haftalık süre 45 saat; bu hafta 50 saat çalışıldı. Fazla çalışma: 50 − 45 = 5 saat.
- Fazla çalışma ücreti: 5 × 133,33 × 1,5 = 1.000 TL (brüt).
Örnekteki tutarlar yalnızca hesabı göstermek içindir; kendi ücretinizi aşağıdaki araçla hesaplayın.
Fazla mesai hesaplayıcı
Ücretinizi ve çalıştığınız saatleri girin; sonuçlar siz yazdıkça hesaplanır. Hesap tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz bilgiler hiçbir yere gönderilmez. Giriş yapmanız gerekmez.
Sonuç (brüt)
Sonucu görmek için ücretinizi ve çalıştığınız saati girin.
Sonuçlar brüt ve bilgilendirme amaçlıdır; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintileri dahil değildir. Denkleştirme, toplu iş sözleşmesi, hafta tatili ve genel tatil çalışmaları farklı sonuç doğurabilir.
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark
| Fazla çalışma | Fazla sürelerle çalışma | |
|---|---|---|
| Ne zaman? | Haftalık 45 saati aşan çalışma | Sözleşmedeki süre 45 saatin altındaysa, o süreyi aşıp 45 saate kadar olan çalışma |
| Zam oranı | %50 (saat ücreti × 1,5) | %25 (saat ücreti × 1,25) |
| Serbest zaman karşılığı | Her saat için 1 saat 30 dakika | Her saat için 1 saat 15 dakika |
| Örnek | 45 saatlik sözleşme, 48 saat çalışma → 3 saat | 30 saatlik part-time sözleşme, 36 saat çalışma → 6 saat |
Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 41.
Saatlik ücret neden 225'e bölünür?
İş Kanunu haftalık çalışma süresini en çok 45 saat olarak belirler (md. 63). Haftalık 45 saat, altı iş gününe bölündüğünde günde 7,5 saat eder. Aylık ücret 30 gün üzerinden hesaplandığı için uygulamada saatlik ücret 30 × 7,5 = 225 saate bölünerek bulunur.
Fazla mesaide bilinmesi gereken yasal sınırlar
- Yıllık sınır: Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saati geçemez (md. 41).
- Onay: Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma için işçinin onayı gerekir (md. 41).
- Serbest zaman: İşçi isterse ücret yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, her fazla süreli saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir; bu süre altı ay içinde verilir (md. 41).
- Günlük üst sınır: Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz (md. 63).
- Gece çalışması: 20.00–06.00 arasındaki gece çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez (md. 69).
Bu hesaplayıcı neyi hesaplamaz?
- Net ücret: Sonuçlar brüttür; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK işçi payı düşülmez.
- Denkleştirme: İki aylık denkleştirme uygulanan işyerlerinde fazla çalışma haftalık değil, dönem ortalamasına göre belirlenir (md. 63).
- Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları: Bu günlerdeki çalışmalar ayrı kurallara tabidir ve bu araçta hesaplanmaz.
- Toplu iş sözleşmesi: Sözleşmenizde daha yüksek zam oranı veya farklı kurallar olabilir.
Part-time çalışanlar fazla mesai alır mı?
Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği md. 8'e göre kısmi süreli (part-time) iş sözleşmesiyle çalışanlara fazla çalışma yaptırılamaz. Buna rağmen sözleşmedeki süreyi aşan çalışma yapıldıysa bu saatler zamlı ödenmelidir: sözleşmedeki süreyi aşıp 45 saate kadar olan kısım için genellikle %25 (fazla sürelerle çalışma), 45 saati aşan kısım için %50 esas alınır. Araçta "Sözleşmedeki haftalık çalışma süresi" alanına kendi sürenizi yazarak tahmini hesap yapabilirsiniz; kesin durum için sözleşmenize bakın, gerekirse bir hukukçuya veya mali müşavire danışın.
Saat ücretiyle çalışıyorsanız "Saatlik brüt ücret" seçeneğini kullanın. Saat ücretinin brüt mü net mi olduğunu işvereninizle netleştirmeniz önemlidir.
Çalışanlar
Bu işi StaffLink'te bulun
Fazla mesai hesabını yaptınız; şimdi saatleri ve ücreti baştan net yazılmış bir iş arayın. StaffLink'te restoran, otel, kafe, bar, etkinlik ve catering işletmelerinin part-time, günlük ve tam zamanlı ilanlarında çalışma saatleri ve ücret bilgisi ilan sayfasında yer alır.
- İlanları şehir ve sektöre göre filtreleyin; vardiya saatlerini ve ücreti başvurmadan önce görün.
- İş havuzuna katılın, minimum ücretinizi belirleyin; altındaki acil ilanlar için bildirim almayın.
- İşe başladığınızda vardiyalarınız ve giriş-çıkış kayıtlarınız uygulamada durur; çalıştığınız saatleri takip etmek kolaylaşır.
- Deneyiminizi belgeyle doğrulatın: dijital iş geçmişi.
Fazla mesai hakkında sık sorulan sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Önce saatlik brüt ücret bulunur (aylık brüt ücret ÷ 225). Haftalık 45 saati aşan her saat için bu ücretin 1,5 katı ödenir. Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, o süreyi aşıp 45 saate kadar olan saatler 1,25 katıyla ödenir.
Fazla mesai yüzde kaç zamlı ödenir?
Haftalık 45 saati aşan fazla çalışma %50, sözleşmedeki süreyi aşıp 45 saate kadar olan fazla sürelerle çalışma %25 zamlı ödenir (İş Kanunu md. 41). Toplu iş sözleşmesi daha yüksek oran öngörebilir.
Saatlik brüt ücret nasıl bulunur?
Uygulamada aylık brüt ücret 225'e bölünür (30 gün × 7,5 saat). Örneğin 30.000 TL brüt ücret için saatlik brüt ücret 133,33 TL'dir.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?
İş Kanunu md. 41'e göre fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez.
Fazla mesai için onayım gerekir mi?
Evet. Kanun, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için işçinin onayının alınmasını şart koşar (md. 41).
Fazla mesai ücreti yerine izin kullanabilir miyim?
Evet, isterseniz her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, her fazla süreli saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilirsiniz; bu süre altı ay içinde verilir.
Part-time çalışan fazla mesai alır mı?
Yönetmelik md. 8'e göre part-time çalışana fazla çalışma yaptırılamaz. Yine de sözleşmedeki süreyi aşan çalışma yapıldıysa zamlı ödenmelidir: 45 saate kadar olan kısım için genellikle %25, 45 saati aşan kısım için %50. Kesin durum için sözleşmenizi kontrol edin.
Hesaplayıcı net ücret gösteriyor mu?
Hayır. Sonuçlar brüttür; vergi ve SGK kesintileri düşülmez. Net tutar için bordronuza bakın veya bir mali müşavire danışın.
StaffLink'te iş ararken çalışma saatlerini görebilir miyim?
İlan sayfalarında işletmenin girdiği çalışma saati, iş tipi ve ücret bilgisi yer alır. Açık ilanlara göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr) — md. 41 fazla çalışma, md. 46 hafta tatili, md. 63 çalışma süresi, md. 68 ara dinlenmesi, md. 69 gece çalışması.
Saatleri net, ücreti açık bir iş bulun
StaffLink'te çalışan hesabı açın, profilinizi tamamlayın ve hizmet sektöründeki ilanlara başvurun.
İlgili sayfalar
- Hizmet sektöründe part-time iş bulma rehberi →Profil, başvuru ve ilk vardiya için ipuçları.
- Restoran personel maliyeti hesaplama →İşverenler için: brüt ücret, fazla mesai ve vardiya maliyeti.
- Vardiya çizelgesi şablonu →Haftalık çizelgeyi tarayıcıda hazırlayın, saatleri otomatik toplayın, Excel/PDF olarak alın.
- Vardiya planlama →Haftalık program, şablonlar, açık vardiya ve talepler.
- Dijital iş geçmişi →Doğrulanan deneyim, sertifika ve dijital CV.
- Tüm araçlar →